Media

ZeeStreken is een prachtig boek om door te bladeren en om bij te mijmeren. De sprookjesachtige schilderijen van Schrijver en de poëtische teksten van Joanne nemen je mee op ontdekkingstocht naar een andere wereld. Een imaginaire wereld met het vredige tafereel van water, olifanten, bootjes, mensen, landschappen en steden. Uit de schilderijen in ZeeStreken spreekt een verlangen naar schoonheid en rust, naar iets dat ons optilt boven het alledaagse.

(…) sinds het boek bij mij binnen is gekomen, ligt het in de huiskamer en hebben nogal wat mensen, en onze kleinkinderen dit boek met groot plezier en belangstelling bekeken. Het is dan ook een boek dat de verbeelding helemaal los laat gaan, maar je ook zo laat verstillen.

In het voorwoord schreef schrijver/dichter Marjoleine de Vos: ‘Het stilstaande verhaal van het beeld, de mensen die zwemmen maar natuurlijk nergens aankomen, want ze zijn geschilderd, de situatie die niet verandert en zich eindeloos laat beschouwen, dat alles daagt een schrijver uit.’

Die schrijver is Joanne Nihom, die met korte poëtische teksten de verbeelding verder aanzet, en soms richting geeft. In die zin ben ik het ook niet eens met de constatering van Marjoleine de Vos dat de mensen nergens aankomen. In mijn hoofd ontstaan namelijk, door de combinatie van woorden en beelden hele verhalen. Verhalen van vertrek, een reis, en dus ook ergens (anders) aankomen. De makers van het boek geven aan bij het begin: ‘Laat jouw unieke Zee stromen … houd die diep, breed en wijds. En laten we vooral nooit onze eigen woord- en beeld Streken vergeten.’

Het is die aanmoediging om te verdwalen in dit boek. Te verdwalen in je eigen reis.

Twee jaar geleden, hartje coronatijd, publiceerde Joanne Nihom een opmerkelijk boek met een heel andere insteek. Zij ging niet op zoek naar de achtergronden van waar het allemaal mis is gegaan in de verhouding tussen Joden en Arabieren, tussen Israëli’s en Palestijnen, maar zocht naar waar de aanknopingspunten zitten om samen te leven.

De Duif heeft schrijver Joanne Nihom uitgekozen voor de vredesduif, omdat zij met haar boek Over grenzen zo goed weergeeft dat de gewone mensen geen oorlog willen. Nee, ze willen vreedzaam naast èn met elkaar leven, ook al zijn er veel verschillen in geloof en cultuur. Juist in deze tijd van oorlog, van onrecht en alle vreselijke gevolgen daarvan is haar boek dubbel zo belangrijk om te laten zien dat het ideaal wèl mogelijk is!

Het lezen ervan kost niet veel tijd. Het is een handzaam boek van 108 pagina’s. Maar de inhoud is werkelijk prachtig. Joanne en uitgeverij Toetssteen zijn erin geslaagd een boek te publiceren, waarin niet alleen Friedrichs bewogen leven wordt beschreven, maar waarin bovenal zijn rijke wijsheid en zijn toewijding aan en liefde voor de Allerhoogste naar voren komt. (…) Joanne Nihom is erin geslaagd om dit in het boekje duidelijk naar voren te laten komen. Dat is een bijzondere prestatie. Ik beveel dit boekje van harte aan. Het is een zeldzaam doorkijkje in de Joodse ziel.

Wat is het geweldig geschreven en mooie foto’s hier heb je echt wat aan als je naar Israel gaat je kunt met het boek in je handen door Israel reizen van noord naar zuid van oost naar west en op iedere plek is wel een hotspot waar over geschreven is. Echt een aanwinst.

Wat dit boek uitzonderlijk maakt: het verhaal wordt verteld vanuit twee kanten, de vrouwelijke én de mannelijke ervaring. Waar vrouwen soms mogen rouwen, worden mannen vaak vergeten. Nihom en Kadijk vullen elkaar aan in een rauwe, eerlijke en intieme vertelling over hoop, verlies, schuld, schaamte en het zoeken naar zingeving.
Je Ziet Het Niet doorbreekt het stilzwijgen rondom een maatschappelijk onderschat probleem. In Nederland leven naar schatting één op de zes stellen met een onvervulde kinderwens. Toch ontbreekt openheid, begrip en ruimte om te rouwen. Dit boek wil daar verandering in brengen.

Dit boek is een enorme steun voor iedereen die te maken heeft met vruchtbaarheidsproblemen, maar ook voor hun omgeving. Het biedt anderen de mogelijkheid om, al is het maar een beetje, te begrijpen hoe het is om met een groot en onzichtbaar verdriet te leven dat tegelijkertijd altijd aanwezig en voelbaar is. Aanrader? Absoluut!

Wat opvalt is dat dit boek niet alleen over verdriet en (levenslange) rouw gaat maar ook over veerkracht en je leven anders leren inrichten, niet met loze woorden of adviezen, maar vertelt door ervaringsdeskundigen die ondanks het verdriet een vervuld leven ervaren met een onvervulde kinderwens.

Over ongewenst kinderloos zijn wordt vaak weinig gesproken. Voor het nieuwe boek “Je Ziet Het Niet. Verborgen verhalen over ongewenst kinderloos zijn” zijn mijn lieve vrouw Elly Hasselman-de Mooij en ik geïnterviewd en delen wij ons verhaal.

Het boek geeft herkenning en steun aan lotgenoten. Voor familie en vrienden opent het een deur om beter te begrijpen wat ongewenst kinderloosheid betekent. Maar ook voor collega’s, buren in de straat of de kerkelijke gemeente, verenigingen, clubs, ja wie niet? Een ieder die met dit thema in aanraking komt kan mede door dit boek en het symposium van zaterdagmiddag 8 november in Scheveningen een handvat vinden om het gesprek aan te gaan.

En ook voor (zorg)professionals kan het waardevol zijn om deze persoonlijke verhalen te lezen. Als social worker hoor ik veel verhalen van onze deelnemers waar allerlei thema’s, waaronder ook kinderloos zijn – of erger nog – geen contact meer met hun kinderen te hebben, voor veel verdriet kan zorgen. Hoe staan we als (zorg)professional naast hen?!

Wat maakt dit boek bijzonder?
Voor het eerst worden zowel het vrouwelijke als het mannelijke perspectief openhartig naast elkaar gezet.
Het boek combineert persoonlijke verhalen met maatschappelijke urgentie.
Verschijnt midden in de Week van de Vruchtbaarheid, wanneer het thema volop in de belangstelling staat

Wat lezers Joost Kadijk en mij schreven na het verschijnen van Je Ziet Het Niet, ons boek over ongewenste kinderloosheid:

“Had ik dit boek maar eerder gehad, dat had me veel verdriet gescheeld.”
“Eindelijk wordt zowel de mannelijke als de vrouwelijke kant belicht.”
“Herkenbare verhalen en die had ik nodig.”
“Nu begrijp ik waar mijn zoon en schoondochter doorheen gaan.”

Ongewenste kinderloosheid is vaak onzichtbaar, maar de impact is groot.

De vele dagboekfragmenten van Joanne zijn prachtig, aandoenlijk en ontroerend. Soms, als het gevoel van leegte en totale eenzaamheid haar overvalt, vindt ze troost bij haar olijfboom, ‘de boom die troost, praat…de boom is er en ziet me.’.
Dit is een heel aandoenlijk boek. Een boek dat elke vrouw zou moeten lezen.

Wat fijn dat er aandacht wordt geschonken aan zo’n kwetsbaar onderwerp. Ik heb het gelezen als ervaringsdeskundige, maar ook als recensent. Dat was dubbel. Soms kon ik vanwege mijn persoonlijke gevoelens niet verder lezen, het kwam zo dichtbij, het raakte mijn lege hart. Toch ben ik blij dat ik het las, ik ervoer dat ik meer ruimte heb gecreëerd in de leegte die ik ken. (…) Behalve een persoonlijk verhaal, vind je in dit boek veel wijsheden uit de Joodse cultuur en van anderen. Het niveau is hoog.

Heel fijn boek over een onderwerp dat zelden wordt aangeroerd omdat het nog steeds taboe lijkt of op z’n minst ongemak veroorzaakt. Joanne Nihom pakt het thema ongewenst kinderloosheid veelzijdig aan. Een kaleidoscoop aan ervaringen, inzichten, verhalen en gedichten komt voorbij. Ze ontroeren en laten de veelzijdigheid van het onderwerp zien.